Vücudumuzun Ağrı Kesici Sistemi

Yazar: admin | 11 Ocak 2013 | Kategori: Sağlık
Etiketler: , , , ,

?nsanlar kendilerini a?r? kesici ald?klar?nda daha iyi hissederler. Bu durum, içtikleri ilac?n içinde etken madde olmasa bile pek de?i?mez. Buna t?p dilinde “plasebo etkisi” denmektedir. ?nsan vücudu son derece güçlü a?r? kesici bir sisteme sahiptir. Beyin belirli a?r?lara kar?? güçlü kimyasal maddeler salg?layarak a?r?y? güçlü bir ?ekilde kesebilir. Michigan Üniversitesinde yap?lan bir çal??ma bu gerçe?i bir kez daha ortaya ç?kard?. ?nsan?n ruhsal dünyas? ile vücudu aras?ndaki güçlü ili?ki sayesinde beyin “inançlar?m?z ve alg?lar?m?za kimyasal yan?tlar olu?turur. Bu sadece a?r? durumunda de?il, gerçekte (fiziksel olarak) olmayan korkular?m?za kar?? da geçerlidir. ?nsanlar?n ço?u, gerçekle?memi?, ortaya ç?kmam?? durumlardan sanal korku objeleri üretir ve beyin bunlar? alg?layarak stress yan?t? olu?turur. Korku gerçek olmad??? için genelde yüzle?me olmaz, böylece sürer gider. Buna verilen kimyasal yan?t genellikle beyin-böbrek üstü bezi ekseninde gerçekle?ir ve uzun dönemde vücudu yorgun ve y?pranm?? dü?ürür. Bu olumsuz bir ruh-beden ili?kisidir.

A?r? durumunda ise olumlu bir ili?ki sözkonusudur. Beynimiz a?r? durumunda endorfin denen son derece güçlü a?r? kesici kimyasallar salg?lar. Ayn? durum ki?iler güçlü bir a?r? kesici ald???na inand???nda da (plasebo-yani etken madde içermeyen bir ilaç) ortaya ç?kmaktad?r. Bilindi?i gibi, a?r?y? hisseden organ?m?z beynimizdir. Yani a?r?yan organ ile beyin aras?ndaki sinirsel ba?lant? herhangi bir yerde kesilirse a?r? duyusu ortadan kalkar. Örne?in beyin kanamas? geçirenlerde, beyindeki a?r?y? hisseden bölgenin hasar?ndan dolay? a?r? duyulmaz. Oysa ?eker hastal???ndan dolay? özellikle ayaklar?nda a?r? duyusunu kaybeden insanlarda ayakta bulunan a?r?y? alg?layan al?c? bölge hasarland??? için a?r? duyusu kaybolur. Omurilik so?an? hasar görmü? ki?ilerde ise a?r? duyacak organ ile beyin aras?ndaki yolda (sinirler) hasar oldu?u için sonuç ayn?d?r.

Beynimiz salg?lad??? kimyasallar ile gerek beyinde a?r?y? hisseden bölgede, gerekse omurilik so?an?ndaki iletici sinirlerde engelleme yaparak, a?r?n?n duyulmas?n? önler veya azalt?r. Ancak vücudumuzun kendi dinamiklerine önem verilmeyi?i ve çok kolay a?r? kesici kullan?lmas? bu sistemin etkinli?ini azaltmaktad?r. Sava?larda ya?anan ve kahramanl?k hikayesi olarak anlat?lan baz? durumlarda insanlar?n kolunun koptu?unu veya yaraland???n? uzun süre sonra farkettikleri anlat?l?r. Bu tür olaylar özellikle Çanakkale Sava??nda çok ya?anm?? ve anlat?lm??t?r. Hikaye olman?n ötesinde, beyin, sava?, felaket gibi durumlarda endorfin salg?s?n? h?zla art?rarak ki?inin o anki duruma uyum sa?lamas?n? ve a?r?dan dolay? gücünün ve mücadele azminin azalmas?n? önler. Ayn? durum hayvanlar için de geçerlidir; onlar da dü?mandan kaçarken, beyinleri a?r? duyusunu bast?rarak hayatta kalmalar?na yard?mc? olur.

Gerçekte a?r? kesiciler, çok kolay kullan?labilecek ilaçlar olmamal?d?r. Bunun birinci nedeni, a?r?n?n insan vücudunda bir erken uyar? sistemi olarak i? görmesidir. Her ortaya ç?kan a?r?n?n hemen bast?r?lmas? gerçek rahats?zl??? saklayarak daha kötü durumlara neden olabilir. Oysa ki hiçbir a?r? kesici a?r?n?n gerçek nedenini ortadan kald?rmaya yönelik de?ildir. Bir ba?ka deyi?le pansuman tedavidir.

?kinci nedeni ise, bu kadar kolay a?r? kesici kullan?lmas?n?n yukar?da izah edilen vücudun a?r? kesici sistemini köreltmesidir. Bu durum insan?n a?r? e?i?inin dü?mesine (a?r?y? çok daha kola? hissetmesine) ve ilerleyen zamanlarda çok daha dü?ük dozdaki a?r?larda bile a?r? kesiciye ihtiyaç hissetmesine neden olmas?d?r.

Dahas? binlerce türü olan a?r? kesiciler hiç de masum ilaçlar de?ildir. Pekço?unun ciddi yan etkileri vard?r ve özellikle pekço?u sindirim sisteminizde ciddi hasarlara neden olabilir. Amerika’da reçetesiz sat?lan ve güçlü a?r? kesici özellikleri olan yeni baz? ilaçlar ciddi yan etkilerinden dolay? (kalp krizi, böbrek yetmezli?i, damar t?kan?kl??? vs.) piyasadan toplat?lm??t?r. Ayr?ca a?r? kesiciler a?r?y? kesmek için farkl? mekanizmalarla etki ederler. Hangi a?r? kesicinin kullan?lmas? gerekti?i ki?inin ?ikayetlerine göre mutlaka hekim taraf?ndan seçilmelidir. Sadece ba?a?r?s?n bilinen 3000 farkl? nedeni oldu?u gerçe?i san?r?z bizi hakl? ç?karmak için yeterlidir.

Yorum Yap

  • Kategoriler

Bildigim.com Sitemap - Tüm Hakları Saklıdır.